Prawo do lokalu własnościowe, spółdzielcze - jak je uzyskać i na czym polega?

 Prawo do lokalu własnościowe, spółdzielcze - jak je uzyskać i na czym polega?
Autor Łukasz Baran
Łukasz Baran29.10.2023 | 8 min.

Spółdzielcze prawo do lokalu oraz prawo własnościowe do mieszkania w spółdzielni to zagadnienia, które często budzą wiele wątpliwości. W niniejszym artykule postaram się przybliżyć najważniejsze kwestie związane z nabywaniem oraz przekształcaniem tych praw.

Na czym polega spółdzielcze prawo do lokalu?

Spółdzielcze prawo do lokalu to szczególna forma prawa do lokalu mieszkalnego w budynku stanowiącym własność spółdzielni mieszkaniowej. Osoba, która posiada takie prawo, jest członkiem spółdzielni. Spółdzielcze prawo do lokalu uprawnia do użytkowania konkretnego mieszkania lub domu jednorodzinnego. Oznacza to, że osoba posiadająca to prawo może zajmować lokal, wykorzystywać go zgodnie z przeznaczeniem i pobierać z niego pożytki. Jednocześnie nie jest ona właścicielem nieruchomości, ponieważ własność budynku należy do spółdzielni.

Istotną cechą spółdzielczego prawa do lokalu jest to, że przysługuje ono członkowi spółdzielni. Może on użytkować lokal zarówno osobiście, jak i oddać go w najem lub bezpłatne użytkowanie innej osobie. Spółdzielcze prawo do lokalu ma charakter bezterminowy i nie wygasa, dopóki członek spółdzielni wypełnia wszystkie związane z tym obowiązki.

Jakie są własnościowe prawa do mieszkania w spółdzielni?

Własnościowe prawa do lokalu w spółdzielni to przede wszystkim:

  • prawo odrębnej własności lokalu,
  • własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu.

Prawo odrębnej własności oznacza, że członek spółdzielni będący właścicielem lokalu ma wyłączne prawo własności do konkretnego mieszkania lub domu jednorodzinnego. Oznacza to pełną swobodę w dysponowaniu lokalem. Właściciel może go sprzedać, podnająć, oddać w bezpłatne użytkowanie, a także ustanowić na nim hipotekę. Nieruchomość może być również przedmiotem dziedziczenia. Mimo odrębnej własności lokalu, części wspólne budynku należą nadal do spółdzielni.

Z kolei własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu jest prawem pośrednim pomiędzy spółdzielczym prawem do lokalu a odrębną własnością. Osoba posiadająca takie prawo może dysponować lokalem na podobnych zasadach jak właściciel, ale nie ma wyłącznej własności lokalu.

Spółdzielcze prawo - jak je nabyć i przekształcić w prawo własności?

Aby uzyskać spółdzielcze prawo do lokalu od spółdzielni mieszkaniowej, trzeba spełnić kilka warunków:

  • zostać członkiem spółdzielni (wnieść wkład mieszkaniowy i złożyć deklarację członkowską),
  • zawrzeć umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
  • podpisać umowę o budowę lokalu - jeśli mieszkanie jest nowo budowane.

Aby przekształcić spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu w spółdzielcze własnościowe, trzeba złożyć deklarację o przekształceniu w spółdzielni. Przekształcenie musi zatwierdzić walne zgromadzenie członków. Dodatkowo spółdzielnia musi zawrzeć z członkiem notarialną umowę o przekształceniu.

Przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w odrębną własność wymaga uchwały spółdzielni w tej sprawie i wpisu do księgi wieczystej. Członek spółdzielni składa wniosek o przekształcenie, a spółdzielnia zawiera z nim umowę notarialną.

Kiedy spółdzielcze prawo staje się prawem własnościowym?

Do najważniejszych sytuacji, kiedy spółdzielcze prawo do lokalu przekształca się w prawo własnościowe, należą:

  • Śmierć członka spółdzielni - spadkobiercy uzyskują roszczenie o przekształcenie prawa w własnościowe.
  • Przekształcenie prawa spółdzielczego we własnościowe za zgodą spółdzielni.
  • Likwidacja spółdzielni - prawa do lokali zostają przekształcone w prawa własnościowe lub współwłasnościowe.
  • Ustanowienie odrębnej własności w nowo budowanych budynkach spółdzielni.
  • Wyodrębnienie własności lokali w istniejących budynkach spółdzielni.

W większości przypadków przekształcenie prawa spółdzielczego w prawo własnościowe następuje na wniosek członka spółdzielni i za zgodą jej władz.

Jakie uprawnienia daje spółdzielcze prawo do lokalu?

Spółdzielcze prawo do lokalu daje szereg uprawnień, w tym między innymi:

  • Prawo do użytkowania lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem.
  • Prawo do czynnego i biernego prawa wyborczego w organach spółdzielni.
  • Prawo do ochrony prawnej wynikającej z członkostwa w spółdzielni.
  • Prawo żądania przekształcenia prawa w prawo własnościowe.
  • Prawo do wynajęcia lokalu innej osobie.
  • Prawo do korzystania z wszelkich urządzeń i usług spółdzielni.

Osoba posiadająca spółdzielcze prawo ponosi również koszty eksploatacji i utrzymania nieruchomości oraz spłaca zobowiązania spółdzielni związane z budową.

Jak przebiega procedura nabycia prawa własnościowego?

Procedura nabycia prawa własnościowego do lokalu w spółdzielni składa się z kilku etapów:

  1. Złożenie wniosku o nabycie prawa wraz z zaświadczeniami i dokumentami.
  2. Podjęcie przez radę nadzorczą spółdzielni uchwały wyrażającej zgodę na przekształcenie prawa.
  3. Sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość lokalu.
  4. Podpisanie umowy notarialnej o ustanowienie odrębnej własności lokalu.
  5. Wpis do księgi wieczystej nowego prawa własnościowego.

Cała procedura trwa zwykle od 2 do 6 miesięcy od złożenia wniosku. Wiąże się z opłatami notarialnymi i sądowymi. Członek spółdzielni musi również pokryć koszty sporządzenia dokumentacji i operatu szacunkowego.

Ile kosztuje przekształcenie prawa spółdzielczego w prawo własności?

Koszty przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własnościowe składają się z kilku elementów:

  • Opłaty notarialnej za zawarcie umowy – wynosi ona zazwyczaj od 200 do 1000 zł w zależności od wartości nieruchomości.
  • Opłaty sądowej za wpis do księgi wieczystej – obecnie wynosi ona 250 zł.
  • Kosztów operatu szacunkowego określającego wartość lokalu – od 300 do 1000 zł w zależności od metrażu.
  • Opłaty na rzecz spółdzielni z tytułu przekształcenia – wynosi maksymalnie 3% wartości lokalu.

Łączny koszt przekształcenia w prawo własności wynosi zatem najczęściej od 1000 do kilku tysięcy złotych w zależności od wartości nieruchomości.

Jakie dokumenty potrzebne są do uzyskania prawa własności?

Najważniejsze dokumenty potrzebne do uzyskania odrębnej własności lokalu w spółdzielni to:

  • Wniosek o przekształcenie spółdzielczego prawa w prawo własności.
  • Uchwała rady nadzorczej spółdzielni wyrażająca zgodę na przekształcenie.
  • Notarialna umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu.
  • Dokument potwierdzający wniesienie wkładu mieszkaniowego.
  • Zaświadczenie o braku zaległości finansowych wobec spółdzielni.
  • Operat szacunkowy określający wartość lokalu.

Bez tych dokumentów and wniesienia wymaganych opłat spółdzielnia nie może przenieść prawa własności nieruchomości na rzecz członka.

Podsumowując, przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własnościowe wymaga spełnienia wielu warunków formalnych i finansowych. Jest to jednak proces opłacalny, gdyż wiąże się z uzyskaniem pełni praw do nieruchomości i swobody w dysponowaniu lokalem. Warto zatem rozważyć tę możliwość, aby w pełni korzystać z posiadanej nieruchomości.

Podsumowanie

Uzyskanie prawa własności lokalu w spółdzielni mieszkaniowej to proces wieloetapowy, jednak dający szereg korzyści. Pełnia praw do lokalu pozwala dysponować nim bez ograniczeń, a także przekazać w spadku czy sprzedać. Warto rozważyć przekształcenie prawa spółdzielczego w celu pełnego wykorzystania potencjału posiadanej nieruchomości.

Najczęściej zadawane pytania

Nie, przekształcenie prawa spółdzielczego w prawo własności jest dobrowolne. Można bez przeszkód korzystać z lokalu posiadając spółdzielcze prawo, bez konieczności jego przekształcania.

Tak, po przekształceniu spółdzielczego prawa w prawo własności nadal trzeba opłacać czynsz. Pokrywa on koszty administrowania i utrzymania nieruchomości.

Tak, prawo własności można utracić w wyniku np. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika lub poprzez zrzeczenie się tego prawa.

Nie, przy przekształcaniu wyłącznie spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własnościowe nie trzeba wnosić dodatkowego wkładu mieszkaniowego.

Standardowo procedura przekształcenia prawa do lokalu trwa od 2 do 6 miesięcy od złożenia wniosku do momentu dokonania wpisu do księgi wieczystej.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Czy warto się spotkać z ekspertem kredytowym?
  2. Zabezpieczenia kredytowe - rodzaje, formy i zasady zastosowania
  3. Jak wypełnić pole identyfikacja zobowiązania PIT-4 i PCC-3? Poradnik 2023
  4. Jak Sprawdzić stan kupowanego mieszkania? - Twój ostateczny przewodnik po ocenie kondycji nabytego mieszkania
  5. Kalkulator kredytu samochodowego - Sprawdź ratę i koszty kredytu na zakup auta
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Łukasz Baran
Łukasz Baran

Finanse to temat, który jest ważny dla każdego z nas, a ja chcę pomóc Wam w lepszym ich zrozumieniu i zarządzaniu. Tutaj znajdziecie analizy rynków finansowych, porady dotyczące inwestycji oraz praktyczne wskazówki dotyczące budowania stabilności finansowej.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły