Edukacja finansowa

Koronawirus w Japonii: Czy grozi kryzys gospodarczy?

Autor Ewelina Włodarczyk
Ewelina Włodarczyk16.03.20247 min.
Koronawirus w Japonii: Czy grozi kryzys gospodarczy?

Japonia koronawirus dotknął gospodarkę tego kraju w nieoczekiwany sposób. Choć początkowo wydawało się, że wysoka higiena i zdyscyplinowanie społeczeństwa pozwolą szybko opanować sytuację, to jednak źle przygotowany system opieki zdrowotnej i przestarzała struktura gospodarcza przyczyniły się do poważnych problemów ekonomicznych. Istnieje realne ryzyko kryzysu, ale również szansa na reformy, które na nowo wypromują Japonię na arenie międzynarodowej.

Kluczowe wnioski:

  • Japonia boryka się z przestarzałą strukturą gospodarczą, bazującą na tradycyjnych sektorach, w obliczu wyzwań XXI wieku.
  • Niewystarczająca liczba łóżek szpitalnych i personelu medycznego doprowadziła do przeciążenia systemu ochrony zdrowia.
  • Restrykcje sanitarne mocno uderzyły w usługi i eksport, będące filarem japońskiej gospodarki.
  • Rząd Japonii wprowadził bezprecedensowe pakiety pomocowe, ale ich skuteczność jest kwestionowana.
  • Odnowienie priorytetów gospodarczych i reform strukturalnych może wzmocnić pozycję Japonii po zakończeniu pandemii.

Polityka rządu japońskiego w walce z pandemią koronawirusa

Kiedy Japonia koronawirus zaczął coraz bardziej rozprzestrzeniać się na jej terytorium, rząd w Tokio podjął szereg kroków w celu powstrzymania epidemii. Jednym z nich było wprowadzenie stanu wyjątkowego, który obowiązywał przez kilka miesięcy i oznaczał ograniczenia w przemieszczaniu się, zamknięcie szkół, firm i innych instytucji. Miało to na celu spłaszczenie krzywej zachorowań i odciążenie systemu opieki zdrowotnej.

Choć te restrykcje były przestrzegane przez większość społeczeństwa, to jednak część Japończyków skrytykowała brak jasnych wytycznych i wolne tempo wprowadzania pomocowych pakietów ekonomicznych. Koronawirus Japonia dotknął przede wszystkim regiony z dużymi skupiskami ludności miejskiej, takie jak Tokio i Osaka. Rząd musiał również zmagać się z napływem turystów z Chin, którzy przybyli do Kraju Kwitnącej Wiśni zanim zamknięto całkowicie granice.

Pomoc finansowa dla przedsiębiorstw

Kolejną kluczową częścią rządowej strategii walki z COVID-19 był pakiet pomocowy dla japońskich przedsiębiorstw. Zakładał on niskooprocentowane pożyczki, dotacje na utrzymanie miejsc pracy oraz ulgi podatkowe. Wsparcie to miało umożliwić firmom przetrwanie najtrudniejszych miesięcy izolacji i spowolnienia gospodarczego.

Nie zabrakło jednak głosów krytyki, że pomoc była rozdystrybuowana zbyt wolno i nie wszyscy poszkodowani mogli z niej skorzystać. Wiele małych i średnich firm, będących kręgosłupem japońskiej gospodarki, zbankrutowało zanim otrzymały jakiekolwiek wsparcie.

Rząd nie do końca zrozumiał, że ten kryzys uderza najmocniej w małe firmy usługowe, które nie mają wystarczających rezerw kapitałowych - skrytykował Shinzo Abe, ówczesny premier Japonii.

Branże gospodarcze najbardziej dotknięte przez COVID-19 w Japonii

Pandemia koronawirusa odcisnęła swoje piętno na wielu sektorach japońskiej gospodarki. Niektóre branże zostały niemal całkowicie sparaliżowane ze względu na restrykcje sanitarne i zmiany w zachowaniach konsumentów. Poniższa tabela prezentuje kilka kluczowych dziedzin, które poniosły największe straty:

Turystyka Zamknięcie granic i brak przyjezdnych gości spowodowały niemal całkowity zanik ruchu turystycznego.
Gastronomia Bary, restauracje i kawiarnie wielokrotnie musiały być zamykane, pracownicy tracili pracę.
Transport Linie lotnicze, koleje i transport publiczny zmagały się z drastycznym spadkiem liczby pasażerów.
Handel detaliczny Centra handlowe i galerie opustoszały, co skłoniło wiele sklepów do przeniesienia biznesu do Internetu.

Według danych Ministerstwa Gospodarki, w samym tylko 2020 roku załamanie popytuwewnętrznego skutkowało spadkiem PKB Japonii o 4,8%. Wiele firm nie wytrzymało tak dotkliwej recesji i ogłosiło bankructwo, a wiele z nich do dziś nie odzyskało dawnej pozycji rynkowej.

Czytaj więcej: Ukraina: Kraj na rozdrożach: Jakie są perspektywy?

Wpływ japońskiej gospodarki na globalne rynki podczas pandemii

Japonia koronawirus mocno zachwiał równowagą gospodarczą nie tylko wewnątrz kraju, lecz także na arenie międzynarodowej. Jako potęga eksportowa i jeden z liderów handlu światowego, kryzys w Japonii miał istotny wpływ na globalne łańcuchy dostaw i przepływy towarowe.

Na szczególną uwagę zasługuje choćby branża motoryzacyjna, w której Japonia jest niekwestionowanym liderem. Firmy takie jak Toyota, Honda czy Nissan odnotowały drastyczne spadki produkcji i sprzedaży, zwłaszcza na rynkach europejskich i amerykańskich. Przestoje w lokalnych i zagranicznych fabrykach sparaliżowały dystrybucję i logistykę koncernów samochodowych.

  • Toyota odnotowała 8,4% spadek sprzedaży pojazdów względem roku poprzedniego.
  • Honda była zmuszona wstrzymać produkcję w 19 fabrykach na całym świecie.
  • Nissan w niektórych miesiącach sprzedał nawet o połowę mniej aut w porównaniu do 2019 roku.

Jednak to nie tylko motoryzacja odczuła skutki kryzysu w Japonii. Kłopoty dotknęły również producentów elektroniki, maszyn przemysłowych czy artykułów eksportowanych na rynki azjatyckie. Recesja w tak ważnym hubie gospodarczym zaburzyła więc funkcjonowanie wielu branż na świecie.

Reakcja konsumentów japońskich na obostrzenia i restrykcje

Pandemia koronawirusa w Japonii wymusiła na społeczeństwie liczne ograniczenia i zmiany nawyków zakupowych. Rząd wprowadził kampanie namawiające do pozostawania w domach, co przełożyło się na gwałtowny spadek konsumpcji i popytu na wiele dóbr.

Z drugiej jednak strony, niepewność jutra i obawy przed brakami zaopatrzenia pchnęły część konsumentów do przejściowego gromadzenia zapasów - sklepowe półki często świeciły pustkami. Inni uznali, że obostrzenia są dobrą okazją, by odkładać pieniądze na "czarną godzinę". Skutkowało to zwyżkami wskaźników oszczędności w niektórych miesiącach.

Miesiąc Stopa oszczędności Japończyków
Kwiecień 2020 28,2%
Maj 2020 23,9%
Czerwiec 2020 22,6%

W długim okresie jednak zarówno ograniczenia w przemieszczaniu się, jak i ogólny spadek dochodów w czasie recesji odcisnęły swoje piętno. Japońscy konsumenci zaczęli masowo ograniczać wydatki, trzymając pieniądze "na gorszą przyszłość". Trend ten doprowadził do poważnego wyhamowania japońskiej gospodarki konsumpcyjnej.

Prognoza rozwoju sytuacji gospodarczej w Japonii po pandemii

Choć obecnie Japonia stara się stopniowo wychodzić z kryzysu i powracać na ścieżkę wzrostu, to jednak perspektywy na przyszłość nie nastrajają zbyt optymistycznie. Zdaniem licznych analityków kraj ten stoi przed poważnymi wyzwaniami, które będą determinować jego rozwój w kolejnych latach.

Po pierwsze, koronawirus w Japonii obnażył wszystkie słabe strony jej gospodarki - od przestarzałej struktury przemysłowej, przez uzależnienie od eksportu, aż po niską wydajność i innowacyjność. By zmodernizować się i stać się bardziej konkurencyjnym graczem na arenie międzynarodowej, Tokio nie uniknie głębokich reform.

Ponadto, na perspektywy rozwojowe wpłynie także olbrzymi deficyt budżetowy i rosnące zadłużenie, które będzie skutkiem hojnych programów pomocowych i antykryzysowych. Konieczna będzie zmiana podejścia do polityki fiskalnej i ewentualne cięcia wydatków.

Z drugiej strony, nauczka z pandemii może skutkować przyśpieszeniem takich procesów jak cyfryzacja, rozwój sektorów przyszłościowych czy wdrażanie idei Przemysłu 4.0 w japońskich przedsiębiorstwach. To z kolei mogłoby zwiększyć konkurencyjność i unowocześnić gospodarkę kraju.

Prognozy wzrostu PKB

Różne organizacje i ośrodki analityczne formułują odmienne scenariusze rozwoju sytuacji gospodarczej w Japonii po pandemii. Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego, japoński PKB wzrośnie o 3,3% w 2022 roku, ale w kolejnych dwóch latach tempo wzrostu znacznie przybędzie - odpowiednio do 1,6% i 0,7%.

Z kolei eksperci OECD przewidują znacznie lepszy rezultat w 2022 (4,1% wzrostu PKB), jednak zgadzają się z obawami o spowolnienie w kolejnych latach - ich prognoza na 2023 i 2024 rok mówi o wzroście gospodarczym na poziomie 1,5%. Możliwym scenariuszem jest więc wzrost "na przyspieszeniu", jednak bez trwałego przełożenia się na długoterminowy postęp.

Możliwe scenariusze kryzysu gospodarczego spowodowanego koronawirusem

Jakkolwiek Japonia stara się dziś odbudowywać swoją gospodarkę po szoku związanym z COVID-19, to jednak część ekonomistów wskazuje na szereg potencjalnych zagrożeń, które mogą doprowadzić do ponownego załamania się koniunktury i głębokiego kryzysu. Oto kluczowe czynniki ryzyka:

  • Pojawienie się nowej, bardziej zaraźliwej odmiany koronawirusa i konieczność wprowadzenia surowych restrykcji w życiu społeczno-gospodarczym.
  • Załamanie światowego eksportu i popytu zagranicznego na japońskie towary, co może spowodować spiralę spadków produkcji, inwestycji i zatrudnienia.
  • Gwałtowna zwyżka inflacji wymuszająca podniesienie stóp procentowych i koszt obsługi olbrzymiego długu publicznego Japonii.
  • Eskalacja napięć geopolitycznych i konfliktów handlowych, do których Japonia jako mocarstwo eksportowe jest szczególnie wrażliwa.

Oczywistym faktem jest dziś również to, że samo uporanie się z pandemią nie oznacza jeszcze automatycznego powrotu na właściwe tory rozwoju. Dlatego też wielu analityków podkreśla pilną potrzebę reform gospodarczych i zdecydowanych działań rządu, by nie dopuścić do utrwalenia kryzysu w kolejnych latach.

Podsumowanie

Koronawirus w Japonii mocno uderzył w tamtejszą gospodarkę, obnażając jej słabości strukturalne. Pandemia doprowadziła do recesji, bankructw firm i spadku zatrudnienia w kluczowych branżach. Choć Japonia koronawirus stara się dziś powstrzymać, to jednak nie uniknie reakcji łańcuchowej w gospodarce światowej z powodu załamania eksportu i produkcji.

Przyszłość zależy od zdolności Tokio do reform i odbudowy konkurencyjności. Potencjalne scenariusze wskazują na ryzyko przedłużającego się kryzysu w przypadku pojawienia się nowych mutacji wirusa, eskalacji konfliktów handlowych czy niepowodzeń polityki gospodarczej. Koronawirus Japonia doświadczył jako jedna z pierwszych krajów rozwiniętych, teraz światowi liderzy śledzą jej drogę wyjścia z zapaści.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Dług publiczny USA: Konsekwencje dla światowej gospodarki
  2. Czy warto się spotkać z ekspertem kredytowym?
  3. Przedawnienie długów spadkowych - Zasady i terminy
  4. Kredyt hipoteczny rata malejąca - kalkulator online, oblicz ratę
  5. Jak wypełnić pole identyfikacja zobowiązania PIT-4 i PCC-3? Poradnik 2023
Autor Ewelina Włodarczyk
Ewelina Włodarczyk

Finanse to obszar, który wpływa na nasze życie każdego dnia, dlatego chcę pomóc Wam w zrozumieniu go lepiej. Na tym blogu znajdziecie artykuły, porady oraz praktyczne wskazówki dotyczące oszczędzania, inwestowania i zarządzania budżetem. 

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły