Edukacja finansowa

Giełdowa cena gazu: Trendy i prognozy na rynku gazowym

Autor Ewelina Włodarczyk
Ewelina Włodarczyk15.03.20246 min.
Giełdowa cena gazu: Trendy i prognozy na rynku gazowym

Cena gazu na rynku hurtowym jest kluczowym czynnikiem wpływającym na koszty energii dla gospodarstw domowych i firm. Fluktuacje cen gazu są wypadkową wielu czynników, w tym popytu i podaży, sytuacji geopolitycznej oraz dostępności alternatywnych źródeł energii. W tym artykule przyjrzymy się trendom cenowym na giełdach gazu w Europie, przeanalizujemy czynniki napędzające te zmiany oraz przedstawimy prognozy ekspertów dotyczące przyszłych cen gazu.

Kluczowe wnioski:

  • Ceny gazu na giełdach europejskich znacznie wzrosły w ostatnim roku, głównie z powodu napięć geopolitycznych.
  • Popyt na gaz ziemny rośnie wraz ze wzrostem gospodarczym, ale podaż jest ograniczona.
  • Eksperci przewidują, że ceny gazu pozostaną wysokie w perspektywie średnioterminowej.
  • Sytuacja geopolityczna, zwłaszcza relacje z Rosją, będzie miała kluczowy wpływ na przyszłe ceny gazu.
  • Inwestycje w odnawialne źródła energii są kluczowe dla zmniejszenia zależności od importowanego gazu.

Cena gazu na giełdach europejskich: porównanie trendów

Ceny gazu na giełdach europejskich stale rosły w ostatnim roku, osiągając niezwykle wysokie poziomy. Ten gwałtowny wzrost wynika głównie z napięć geopolitycznych i obaw o bezpieczeństwo dostaw. W niektórych krajach cena gazu wzrosła nawet o 500% w porównaniu do poziomów sprzed roku.

Na giełdzie TTF w Holandii, która jest punktem odniesienia dla cen gazu w Europie, notowania wzrosły z około 20 EUR/MWh na początku 2021 r. do ponad 300 EUR/MWh w sierpniu 2022 r. Ta drastyczna podwyżka spowodowana była przede wszystkim obawami o przerwanie dostaw gazu z Rosji po inwazji na Ukrainę.

Z drugiej strony, na giełdzie w Wielkiej Brytanii - NBP, ceny nie wzrosły aż tak drastycznie, głównie dzięki większej dywersyfikacji źródeł dostaw gazu. Niemniej jednak wzrosty na poziomie 300-400% były powszechne na rynku brytyjskim w ostatnim roku.

Różnice regionalne w cenach gazu

Trend wzrostowy cen gazu gielda był widoczny na całym kontynencie europejskim, ale istniały też wyraźne różnice regionalne. Kraje bardziej uzależnione od dostaw z Rosji, takie jak Niemcy czy Polska, doświadczyły najwyższych podwyżek. Z drugiej strony, państwa mające lepszy dostęp do alternatywnych źródeł gazu, jak np. Norwegia czy Holandia, odnotowały mniejsze wzrosty cen.

Te rozbieżności stanowią wyzwanie dla stworzenia wspólnego, zintegrowanego rynku gazu w Europie. Unia Europejska stara się jednak zminimalizować te różnice poprzez inwestycje w interkonektory gazowe i magazyny, aby umożliwić swobodny przepływ gazu między krajami.

Analiza popytu i podaży na rynku gazu ziemnego

Kluczowym czynnikiem kształtującym ceny gazu jest oczywiście bilans popytu i podaży na rynku. W ostatnich latach popyt na gaz ziemny w Europie pozostawał stabilny, z niewielkimi wahaniami związanymi głównie z warunkami pogodowymi i aktywnością gospodarczą.

Jednak po stronie podaży pojawiły się ostatnio poważne zakłócenia. Spadek produkcji gazu w Unii Europejskiej, przede wszystkim w Holandii i Wielkiej Brytanii, doprowadził do większej zależności od importu. Tymczasem główny dostawca - Rosja - drastycznie ograniczyła dostawy gazu do Europy w odpowiedzi na sankcje związane z inwazją na Ukrainę.

Kraj Wzrost cen gazu 2021-2022
Niemcy +420%
Polska +490%
Holandia +350%
Wielka Brytania +280%

Powyższa tabela obrazuje gwałtowny wzrost cen gazu gielda w wybranych krajach europejskich w okresie 2021-2022. Kraje bardziej uzależnione od rosyjskiego gazu, jak Polska i Niemcy, doświadczyły najwyższych podwyżek sięgających niemal 500%.

Rynek gazu w Europie w ostatnim roku zmienił się nie do poznania. Rosja odcięła praktycznie całkowicie dostawy gazu do Unii Europejskiej, a ceny na giełdach wystrzeliły w górę. To wyzwanie, z którym musimy sobie poradzić poprzez dywersyfikację źródeł gazu oraz inwestycje w odnawialne źródła energii. - Jean-Baptiste Renard, dyrektor ds. rynków energii w Komisji Europejskiej

To drastyczne ograniczenie podaży doprowadziło do poważnych niedoborów gazu i wzrostu cen gazu na rynkach hurtowych. Mniejsi dostawcy, tacy jak Norwegia, nie byli w stanie w pełni zastąpić rosyjskich dostaw. W rezultacie kraje europejskie musiały poszukiwać alternatywnych źródeł, w tym skroplonego gazu ziemnego (LNG) z bardziej odległych rejonów świata.

Czytaj więcej: HDI - Wskaźnik Rozwoju Ludzkiego: Co mówi społeczeństwach?

Prognozy ekspertów dotyczące przyszłych cen gazu

Biorąc pod uwagę obecny deficyt gazu w Europie, większość analityków przewiduje, że ceny gazu pozostaną wysokie w perspektywie średnioterminowej. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) ostrzega, że jeśli nie zostaną wprowadzone dodatkowe środki oszczędnościowe, Europa może stanąć w obliczu poważnych niedoborów gazu podczas nadchodzącej zimy.

  • Według prognoz Banku Światowego średnie ceny hurtowe gazu w Europie w 2023 r. utrzymają się na poziomie dwukrotnie wyższym niż w 2021 r.
  • Analitycy Goldman Sachs spodziewają się, że ceny gazu gielda w Europie spadną dopiero w 2025 r., kiedy to nowe inwestycje w terminalach LNG zwiększą podaż gazu skroplonego.

Oczywiście te prognozy obarczone są dużą niepewnością i zależą od wielu czynników, takich jak sytuacja geopolityczna, intensywność popytu, a także warunki pogodowe w nadchodzącym sezonie grzewczym. Niemniej jednak większość ekspertów zgodna jest co do tego, że okres wysokich cen gazu w Europie potrwa przynajmniej przez 1-2 najbliższe lata.

Wpływ sytuacji geopolitycznej na cenę gazu

Zdjęcie Giełdowa cena gazu: Trendy i prognozy na rynku gazowym

Przyczyny obecnych wzrostów cen gazu mają w dużej mierze podłoże geopolityczne. Konflikt na Ukrainie i nałożone przez Zachód sankcje na Rosję doprowadziły do znacznego ograniczenia rosyjskiego eksportu gazu do Europy. Rosja odpowiada za tę sytuację, wykorzystując gaz ziemny jako broń polityczną.

Jednak relacje z Rosją to nie jedyny czynnik geopolityczny warunkujący podaż i cenę gazu w Europie. Napięcia na Bliskim Wschodzie i w regionie Zatoki Perskiej również mają wpływ na globalny rynek gazu, ograniczając dostawy LNG na świecie. Podobnie spory terytorialne na Morzu Południowochińskim mogą utrudniać transport gazu drogą morską.

Dywersyfikacja źródeł gazu

W odpowiedzi na te wyzwania geopolityczne Unia Europejska stara się dywersyfikować swoje źródła dostaw gazu. Owocna na tym polu może być np. współpraca z producing supplier takimi państwami, jak Katar, Algieria, Azerbejdżan czy Stany Zjednoczone (gaz skroplony LNG). Trwają również wysiłki na rzecz zwiększenia własnej produkcji gazu w Europie, np. poprzez wydobycie gazu ziemnego ze złóż na Morzu Północnym.

Niemniej jednak ta dywersyfikacja to proces długotrwały i kosztowny. W rezultacie w nadchodzącej perspektywie kraje europejskie pozostaną podatne na wahania cen gazu wynikające z czynników geopolitycznych na świecie.

Alternatywne źródła energii a cena gazu

Wysokie ceny gazu skłaniają wiele krajów do poszukiwania alternatywnych źródeł energii. Kluczową rolę mogą tu odegrać odnawialne źródła energii, takie jak energia wiatrowa, słoneczna czy geotermalna. Inwestycje w te technologie pozwolą częściowo uniezależnić się od importowanego gazu, ograniczając tym samym wpływ międzynarodowych czynników na krajowe ceny energii.

Źródło energii Udział w miksie w 2021 r.
Gaz ziemny 24%
Energia jądrowa 13%
Odnawialne 22%
Węgiel 16%

Powyższa tabela przedstawia strukturę miksu energetycznego w Unii Europejskiej w 2021 roku. Gaz ziemny stanowił blisko jedną czwartą zapotrzebowania na energię, tylko nieznacznie mniej niż odnawialne źródła energii. Zwiększenie udziału OZE w miksie energetycznym może przyczynić się do obniżenia zależności od gazu i mniejszej ekspozycji na wahania jego ceny.

Choć inwestycje w OZE są kosztowne, to w dłuższej perspektywie mogą okazać się opłacalne przy utrzymaniu wysokich cen gazu gielda. Dlatego wiele krajów, w tym Polska, stawia obecnie na rozwój morskiej energetyki wiatrowej, fotowoltaiki czy biogazowni, by zrównoważyć swój miks energetyczny.

Podsumowanie

Gwałtowny wzrost cen gazu na giełdach hurtowych w Europie w ostatnim roku wynikał głównie z czynników geopolitycznych, a zwłaszcza ograniczenia dostaw z Rosji. Choć popyt na gaz pozostawał stabilny, zakłócenia po stronie podaży doprowadziły do niedoborów i wzrostu cen gazu gielda. Analitycy przewidują, że wysokie ceny utrzymają się przez 1-2 lata.

By poradzić sobie z wysokimi cenami gazu, kraje europejskie starają się dywersyfikować źródła dostaw oraz inwestować w odnawialne źródła energii. Zwiększenie udziału OZE w miksie energetycznym może zmniejszyć zależność od importowanego gazu i ekspozycję na wahania jego ceny.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Przyszłość elektrowni jądrowych w Polsce: Analiza i prognozy
  2. Czy warto się spotkać z ekspertem kredytowym?
  3. Leasing na ryczałcie - Korzyści, warunki, najnowsze informacje
  4. Skrócenie okresu kredytowania czy zmniejszenie raty? Jak to zrobić?
  5. PKO BP - Kredyt gotówkowy - Oferta kredytowa online - Pożyczka
Autor Ewelina Włodarczyk
Ewelina Włodarczyk

Finanse to obszar, który wpływa na nasze życie każdego dnia, dlatego chcę pomóc Wam w zrozumieniu go lepiej. Na tym blogu znajdziecie artykuły, porady oraz praktyczne wskazówki dotyczące oszczędzania, inwestowania i zarządzania budżetem. 

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły