Finanse

Co to jest WIBOR? Definicja i wyjaśnienie stawki referencyjnej

Autor Patryk Błaszczyk
Patryk Błaszczyk05.10.20238 min.
 Co to jest WIBOR? Definicja i wyjaśnienie stawki referencyjnej

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to jedna z najważniejszych stawek referencyjnych na polskim rynku finansowym. Od jej poziomu zależy oprocentowanie wielu kredytów i pożyczek, dlatego zmiany WIBOR mają realny wpływ na portfele kredytobiorców. Jak działa ten mechanizm i kto go kontroluje? W artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest WIBOR, jak jest wyliczany oraz jakie czynniki wpływają na zmiany tej stawki.

Co to jest WIBOR i jak działa ta stawka?

WIBOR (czyli Warsaw Interbank Offered Rate) to stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom. Jest to zatem swoista cena pieniądza na rynku międzybankowym. Co istotne, WIBOR to stawka referencyjna, a nie stała - jest wyliczana codziennie na podstawie deklaracji od banków i publikowana przez GPW Benchmark. Tym samym WIBOR odzwierciedla aktualny koszt pieniądza na rynku finansowym.

WIBOR ma kluczowe znaczenie, ponieważ od jego poziomu uzależnione jest oprocentowanie wielu produktów bankowych - przede wszystkim kredytów, ale też lokat i kont oszczędnościowych. Im wyższy WIBOR, tym wyższe raty kredytów o zmiennym oprocentowaniu. Z drugiej strony, wyższy WIBOR oznacza potencjalnie wyższe zyski z lokat.

Jak wyliczany jest WIBOR - mechanizm ustalania stawki

Co dzień o godzinie 11:00 rano 10 największych banków działających w Polsce (tzw. banki referencyjne) przesyła deklaracje - informuje, po jakiej cenie mogłyby pożyczyć pieniądze innym bankom na rynku międzybankowym. Pod uwagę brane są deklaracje dotyczące pożyczek na okres 1 dnia, 1 tygodnia, 2 tygodni, 1 miesiąca, 3 miesięcy, 6 miesięcy oraz 1 roku.

Następnie odrzucane są dwie skrajne deklaracje (najwyższa i najniższa stopa) dla każdego terminu, a z pozostałych wyliczana jest średnia arytmetyczna. Tak obliczone stawki publikowane są jako odpowiednie wartości WIBOR.

Dla przykładu: jeśli w danym dniu banki zadeklarowały następujące stopy dla pożyczek 1-miesięcznych:

  • Bank 1: 5,2%
  • Bank 2: 5,1%
  • Bank 3: 5,0%
  • Bank 4: 4,9%
  • Bank 5: 4,8%
  • Bank 6: 4,7%
  • Bank 7: 4,6%
  • Bank 8: 4,5%

Po odrzuceniu skrajnych deklaracji (Banku 1 i 8) do obliczenia średniej wzięte zostaną stopy od 4,9% do 5,1%. Taka średnia wyniesie 5,0%, a więc tyle wyniesie publikowana wartość 1-miesięcznego WIBOR.

Kto i po co ustala WIBOR? Rola banków referencyjnych

Za wyliczanie i publikowanie stawek WIBOR odpowiedzialna jest spółka GPW Benchmark, należąca do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Jednak kluczową rolę w całym procesie odgrywają banki referencyjne, które codziennie przesyłają deklaracje stóp procentowych.

Bankami referencyjnymi są:

  • PKO BP
  • Pekao SA
  • Santander Bank Polska
  • ING Bank Śląski
  • mBank
  • Bank Millennium
  • Bank Handlowy
  • BNP Paribas Bank Polska
  • Credit Agricole Bank Polska
  • Bank Polska Kasa Opieki

WIBOR odgrywa istotną rolę w ich działalności, bo od jego poziomu zależy oprocentowanie udzielanych przez nie kredytów. Dlatego banki referencyjne mają realny wpływ na kształtowanie stawek WIBOR poprzez składane codziennie deklaracje.

WIBOR a inne stawki referencyjne - różnice i podobieństwa

 Co to jest WIBOR? Definicja i wyjaśnienie stawki referencyjnej

WIBOR nie jest jedyną stawką referencyjną na polskim rynku finansowym, choć zdecydowanie najpopularniejszą. Podstawowe różnice między WIBOR a innymi stawkami referencyjnymi są następujące:

  • WIBID - ustalany jest w identyczny sposób co WIBOR, z tą różnicą, że banki deklarują stopy procentowe, po jakich pożyczałyby środki od innych banków (a nie pożyczały innym bankom, jak w przypadku WIBOR).
  • LIBOR - międzybankowa stopa referencyjna dla rynku międzynarodowego, wyznaczana w wielu walutach. Administratorem LIBOR jest ICE Benchmark Administration, a nie GPW Benchmark.
  • EURIBOR - odpowiednik LIBOR dla strefy euro, ustalany przez Europejski Instytut Rynku Pieniężnego (EMMI).
  • Stawka referencyjna NBP - stopa określana przez Narodowy Bank Polski, która stanowi podstawę ustalania oprocentowania operacji depozytowo-kredytowych banku centralnego.

Wpływ WIBOR na oprocentowanie kredytów - jak się przekłada?

Kluczowe znaczenie WIBOR wynika z faktu, że ma on bezpośrednie przełożenie na oprocentowanie kredytów. Im wyższy WIBOR, tym wyższe raty płacą kredytobiorcy.

W przypadku kredytów o zmiennym oprocentowaniu wysokość raty jest ściśle powiązana ze stawką WIBOR (najczęściej 1M lub 3M). Raty są aktualizowane raz na 3 lub 6 miesięcy wraz ze zmianą WIBOR. Marża banku jest stała, ale wIBOR może rosnąć, co oznacza wyższą ratę.

Inaczej jest w przypadku kredytów o stałym oprocentowaniu - tu raty nie zmieniają się przez cały okres kredytowania. Jednak przy ich ustalaniu również bierze się pod uwagę aktualny poziom stawki WIBOR.

Dlaczego WIBOR rośnie? Przyczyny wzrostu stawki referencyjnej

W ostatnim czasie obserwujemy wyraźny wzrost stawek WIBOR, co przekłada się na wyższe raty kredytów. Co jest tego przyczyną?

Do głównych czynników wpływających na wysokość WIBOR można zaliczyć:

  • Podwyżki stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej - wyższe stopy NBP przekładają się na wzrost stawek międzybankowych
  • Inflacja - wyższe tempo wzrostu cen zmusza bank centralny do podwyżek stóp procentowych
  • Sytuacja na rynkach finansowych - w obliczu niepewności banki pożyczają sobie pieniądze po wyższych stopach
  • Polityka banków referencyjnych - poprzez składane deklaracje banki bezpośrednio wpływają na poziom WIBOR

Obecnie głównym motorem wzrostu WIBOR jest cykl podwyżek stóp procentowych mający na celu walkę z bardzo wysoką inflacją.

Prognozy dla WIBOR - jak może kształtować się stawka w przyszłości?

Eksperci spodziewają się dalszego wzrostu WIBOR w najbliższych miesiącach. Wszystko zależy od decyzji RPP dotyczących stóp procentowych NBP. Jeśli będą one nadal rosły, to przełoży się to na wyższy WIBOR. Możliwy jest wzrost 3M WIBOR w okolice 8% do końca 2023 roku.

Niektórzy ekonomiści spodziewają się jednak, że w 2024 roku RPP zakończy cykl podwyżek stóp procentowych, a być może nawet zacznie je obniżać. W takim scenariuszu WIBOR mógłby się ustabilizować, a nawet nieco spaść w drugiej połowie przyszłego roku.

Wiele zależy jednak od rozwoju sytuacji gospodarczej, ponieważ bank centralny będzie reagował na bieżące dane o inflacji i wzroście PKB. Prognozy dla WIBOR obarczone są więc dużą niepewnością.

WIBOR w praktyce - jak klienci odczuwają zmiany stawki?

Rosnący WIBOR oznacza wymierne konsekwencje dla klientów banków, zwłaszcza kredytobiorców. Wyższe raty kredytów są dotkliwe dla domowych budżetów, tym bardziej, że rosną również inne koszty utrzymania.

Z drugiej strony rośnie oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych, co stanowi pozytywny efekt dla osób posiadających oszczędności. Nie rekompensuje to jednak negatywnych skutków wzrostu WIBOR dla osób spłacających kredyty.

Klienci powinni na bieżąco śledzić poziom stawki WIBOR oraz decyzje banku centralnego, aby móc optymalnie zarządzać swoimi finansami. Pomocne mogą być tu narzędzia pomagające prognozować raty kredytów przy różnych scenariuszach dla WIBOR.

Podsumowanie - WIBOR kluczowy dla polskiego rynku finansowego

Reasumując, WIBOR odgrywa niezwykle istotną rolę na krajowym rynku finansowym, determinując koszt pieniądza w relacjach międzybankowych. To z kolei przekłada się na oprocentowanie oferowanych klientom produktów bankowych - kredytów, lokat i kont oszczędnościowych.

Regularnie publikowane wartości WIBOR stanowią punkt odniesienia zarówno dla banków ustalających warunki kredytów, jak i dla klientów podejmujących decyzje finansowe. Zrozumienie mechanizmu działania tej stawki referencyjnej i czynników wpływających na jej zmiany jest kluczowe dla racjonalnego zarządzania domowymi budżetami.

Najczęstsze pytania

WIBOR jest wyliczany i publikowany codziennie, więc teoretycznie może zmieniać się każdego dnia. W praktyce zmiany z dnia na dzień są niewielkie. Większe wahania zwykle widać w dłuższej perspektywie, np. miesięcznej czy rocznej.

Za publikację stawek WIBOR odpowiada spółka GPW Benchmark. Jednak kluczową rolę w procesie ustalania WIBOR odgrywają banki referencyjne, składając codzienne deklaracje stóp procentowych.

Tak, stawki WIBOR mogą przyjmować wartości ujemne. Taka sytuacja oznacza, że banki referencyjne deklarują gotowość udzielania pożyczek innym bankom nawet bez oprocentowania, a nawet przy symbolicznej ujemnej stopie procentowej.

Aktualna wysokość 3-miesięcznego WIBOR publikowana jest na stronie gpwbenchmark.pl. Na dzień dzisiejszy (2 października 2023 r.) wynosi ona 7,27%.

Przy kredytach o zmiennym oprocentowaniu banki aktualizują wysokość rat zazwyczaj co 3 lub 6 miesięcy. Nie reagują więc natychmiast na każdą niewielką zmianę WIBOR.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Przyszłość elektrowni jądrowych w Polsce: Analiza i prognozy
  2. Czy warto się spotkać z ekspertem kredytowym?
  3. Pożyczka 50 zł przez internet - Ekspresowa pozyczka online
  4. Pożyczka hipoteczna oprocentowanie i kalkulator w euro
  5. Która rata lepsza, stała czy malejąca? Porównanie rat równych i malejących w kredytach
Autor Patryk Błaszczyk
Patryk Błaszczyk

Hej, jestem Patryk i serdecznie witam Was na moim blogu poświęconym tematyce finansowej. Finanse to obszar, który może być skomplikowany, ale moim celem jest uczynienie go bardziej dostępnym i zrozumiałym.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Kraje Azji: Charakterystyka i geograficzne rozważania
FinanseKraje Azji: Charakterystyka i geograficzne rozważania

Odkryj fascynującą różnorodność krajów azjatyckich – od rozległych terytoriów, przez bogactwo kultur i tradycji, aż po kluczowe wyzwania rozwojowe. Azja kraje oferują niepowtarzalne atrakcje, doskonałe połączenie przyrody i historii.